Verrijkte publicaties

Een verrijkte publicatie (enhanced publication) is een gestructureerde weergave van onderzoeksresultaten waarin gerelateerde wetenschappelijke gegevens zijn samengebracht1. Denk aan het combineren van de traditionele publicatie en onderliggende datasets, beelden, modellen, visualisaties, rapporten, documentatie, bijlagen, links naar gerelateerd onderzoek. Zo ontstaat een Scientific Publication Package, een term bedacht door Jane Hunter2.
De onderlinge relaties tussen de objecten zijn leesbaar zijn voor mens en machine. Dat gebeurt volgens RDF beschrijvingen (zie digitale objecten). Een voorwaarde om verrijkte publicaties aan te bieden is dat elk object een persistent identifier heeft.
In 3TU.Datacentrum worden alleen datasets opgenomen. De datasets linken naar artikelen en proefschriften die op de dataset gebaseerd zijn. Die staan bijvoorbeeld in TUDrepository. Als je de site van 3TU.Datacentrum als startpunt neemt, is er feitelijk sprake van verrijkte datasets. Neem je TUDrepository als uitgangspunt dan is er juist sprake van een verrijkte publicatie. De plek waar het materiaal staat, bepaalt je perspectief. Hieronder staat een aantal voorbeelden:
- Een voorbeeld van een verrijkte publicatie is het artikel3 "The initial stages of template-controlled CaCO3 formation revealed by Cryo TEM" waarvan de onderzoeksdata zijn opgenomen in 3TU.Datacentrum. Artikel en onderzoeksdata zijn aan elkaar gelinkt
- Van het proefschrift van Bastiaan Wols4 zijn de onderliggende onderzoeksdata opgenomen in 3TU.Datacentrum. Die bestaan uit filmpjes
- Op dit moment is het simultaan publiceren van je proefschrift en datasets nog nieuws5.
- In Eindhoven kunnen onderzoekers supplementair materiaal in een persoonlijk repository zetten (personal metis)
Het is ook mogelijk om de links die tussen onderzoeksoutput bestaan te verzamelen en te visualiseren in één pakketje (op één plek). Het filmpje hieronder laat daar een aantal voorbeelden van zien. In Twente gebruiken ze een tool om dit soort verrijkte pubicaties in elkaar te zetten: Escape met de InContext visualisatie tool geintegreerd. De Verrijkte publicatie van de maand augustus 20116 is op deze manier in elkaar gezet. Deze manier van het visualiseren van onderzoeksoutput lijkt op het "oude" publiceren: wat je doet heeft een begin en einde, kop en staart, alles op één plek bij elkaar. Strikt gezien is dit paradoxaal omdat het semantische web er juist van uit gaat dat de plaats waar iets gevonden wordt niet zozeer belangrijk is (die kan veranderen) als je maar bij de inhoud kunt.
Het is ook mogelijk om ín de publicatie data te integreren. Dat gaat dus verder dan linken alleen. In het DatapluS project is hier ervaring mee opgedaan.
De toekomst
Verrijkte publicaties zijn mogelijk gemaakt door technologische innovatie. Op dit moment worden de onderdelen voor een verrijkte publicatie nog met de hand samengebracht. Omdat dit een tijdsintensief proces is, lijkt de toekomst eerder te liggen1 in het ontwikkelen en aanbieden van tools die het mogelijk maken om al tijdens het onderzoek relaties vast te leggen.
De vorm van wetenschappelijke output zal de komende decennia veranderen. Je kunt het resultaat van je onderzoek beschrijven, maar ook filmen, simuleren etc. De inhoud van een publicatie is niet langer lineair: "Het is een netwerk van onderdelen waar de lezers zelf een eigen optimale route in kunnen bepalen"1
Meer weten?
- De verrijkte publicatie van de maand
- Dossier verrijkte publicaties van Surffoundation7
- Artikel over verrijkte publicaties in Informatie Professional8
1. SURFshare. (2010). Verrijkte publicaties. Onderzoeksresultaten in samenhang. Retrieved 10-12-2012
from http://www.surffoundation.nl/nl/publicaties/Pages/SURFshareboekVerrijktePublicatiesonderzoeksresultateninsamenhang%E2%80%99.aspx
2. Hunter, J. (2006). Scientific Publication Packages - a selective Approach to the Communication and Archival of Scientific Output. The International Journal of Digital Curation, 1 (1), 33-52. Retrieved 10-12-2011 from http://www.ijdc.net/index.php/ijdc/article/view/8
3. Pouget, E.M., Bomans, P.H.H., Goos, J.A.C.M., Frederik, P.M., With, G. de, Sommerijk, N.A.J.M. (2009). The initial stages of Template-Controlled CaCO3 Formation revealed by Cryo-Tem. Science, 323 (5920), 1455-1458. DOI: 10.1126/science.116943104
4. Wols, B.A. (2010). CDF in drinking water treatment (dissertation). DOI:10.4233/uuid:b1d4405e-a364-4105-ab03-21800b46df5b5
5. 3TU.Datacentrum. (2011). Open Access week: Promovendus publiceert proefschrift én datasets. Retrieved 10-12-2011 from datacentrum.3tu.nl/nieuws-agenda/nieuwsbericht/open-access-week-promovendus-publiceert-proefschrift-en-datasets/
6. SURFfoundation. (2011). VP van de maand augustus2011: Geen Paniek!; Risicocommunicatie door de ogen van de ‘burger’ van Jan M. Gutteling (Universiteit Twente). Retrieved 10-12-2011 from wiki.surffoundation.nl/display/vp/Augustus
7. SURFfoundation. (2011). Verrijkte publicaties.
Retrieved 10-12-2011 from www.surffoundation.nl/nl/themas/openonderzoek/verrijktepublicaties/Pages/default.aspx
8. Doove, J., Slabbertje, M. (2011). Verrijkte publicaties. Informatieprofessional, 4, 30-32
