Data labs
In data labs kun je onderzoeksdata gedurende het onderzoek opslaan en bewerken. Het zijn tijdelijke bestanden waarvan nog niet duidelijk is of ze (en welk deel ervan) in een lange termijn archief opgenomen zullen worden. Op het moment dat de data van een data lab naar het 3TU.Datacentrum verhuizen, is er sprake van een data publicatie. Op dit moment worden de data ook openbaar.
Data labs kunnen een onderdeel uitmaken van zogeheten Virtual Research Environments (VRE’s) of collaboratories. Dat zijn weggebaseerde werkomgevingen waarmee wetenschappelijke samenwerking kan worden ondersteund.
Wat doet 3TU
OpenEarth is het data lab van Deltares, een open source initiatief om data, modellen en tools op het gebied van marine and coastal engineering te bewaren en te delen. Het is een succesvol datalab dat ontstaan is in de onderzoeksgemeenschap zelf en wereldwijd wordt overgenomen en gebruikt. Dit grote succes dient inmiddels andere belangen dan die van Deltares alleen en daarom heeft Deltares DANS en 3TU.Datacentrum gevraagd het beheer van OpenEarth over te nemen. Deltares wil helpen het principe te verspreiden en 3TU.Datacentrum wil data labs aanbieden. Omdat OpenEarth al ambassadeurs heeft die zelf ook onderzoeker zijn, lijkt een win-win situatie in de maak. Op dit moment mirrort 3TU.Datacentrum de data op OpenEarth. Een mirror site is een kopie van de hoofdwebsite met een aparte URL. Deze mirrors helpen om bij drukte de hoeveelheid verkeer op de server te verspreiden.
§
§Bij TU/e kunnen de onderzoekers gebruik maken van het data lab SHARE. Op dit moment biedt 3TU.Datacentrum server capaciteit aan SHARE. Het ligt echter in de verwachting dat het hele platform overgenomen zal worden.
Wetenschappers van de Universiteit Twente en Universiteit Utrecht kunnen sinds 1 september 2010 zelf hun datasets opslaan, beheren en toegankelijk maken via de tool Dataverse Network (DVN). De tool kan al tijdens het onderzoek kan worden ingezet als 'samenwerkingstool'. Daarnaast wordt ook gelijk een koppeling gemaakt tussen DVN en het 3TU.Datacentrum voor duurzame opslag, beheer en toegang.
In het Podium Plus project is de mogelijkheid tot landelijke samenwerking bij de opslag van onderzoeksdata nader onderzocht1. De Universiteit Utrecht stelt dat de Dataverse network, gehost in Utrecht, in de toekomst als voorportaal zou kunnen dienen om de onderzoeksdata door te sluizen naar duurzame opslag in langetermijnarchieven zoals ondersteund door DANS en het 3TU.Datacentrum. Ook buiten Nederland leven2 dit soort conclusies
In zijn algemeen kan gesteld worden dat 3TU.Datacentrum werkt aan het koppelen tussen data labs en data archieven (data portals). De boodschap die 3TU.Datacentrum daarmee uit wil zenden is dat onderzoekers en onderzoeksgroepen ook hun eigen platform kunnen gebruiken tijdens hun onderzoek. Het is namelijk in het belang van 3TU.Datacentrum dát onderzoekers een data lab gebruiken. Hoe beter ze hun onderzoek al tijdens het onderzoek managen, hoe makkelijker het wordt om de data betrouwbaar op te nemen in een data portal. De inspanningen zijn gericht op een zo laag mogelijke drempel om onderzoeksdata te publiceren.
Voorbeelden
Hieronder staat ter inspiratie een aantal voorbeelden van data labs/virtual research environments buiten 3TU:
FigShare is een organisatie die onderzoekers aanmoedigt om al hun data te publiceren, ook de negatieve resultaten en niet gepubliceerde figuren.
1. SURFfoundation. (2011). Podium Plus: onderzoek naar de mogelijkheden tot landelijke samenwerking bij de opslag van onderzoeksdata. Retrieved 10-12-2011 from http://www.surffoundation.nl/nl/publicaties/Pages/PodiumPlus.aspx
2. National Research Council of the National Academies. (2011). Communicating Science and Engineering Data in the Information Age. Retrieved 10-12-2011 from http://www.gwu.edu/~gwipp/Reamer%20-%20NAS%20NSF%20Data%20Dissemination%20Report%20Pre-Pub.pdf
